De Tuut is weer onder stoom op 12 en 13 mei 2018, ook motoren museum geopend.

Stoomgemaal van de dorpspolder Dreumel

 

Het stoomgemaal van Dreumel (een zgn. stoomwatermachine) kwam 17 mei 1846 in bedrijf en werd gebouwd naar een ontwerp van Ing. H.F. Fijnje van Salverda. het werd ook wel het Dreumelsche stelsel genoemd. Het was een installatie met twee ketels met een dubbelwerkende balansmachine en met dubbelwerkende perspomp.

 

Opmerkelijk is ook de toepassing voor het eerst in het groot van betonfundeering op afgezaagde palen, door Ing. Fijnje bij verschillende der door hem gebouwde stoomgemalen. De diepe ligging zijner pompen was oorzaak, dat de gewone fundeering met houten vloer op palen niet kon worden toegepast, omdat men den fundeeringput op zoo groote diepte niet kon droogmalen.

Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant van 27 juli 1846

Bestuur van den Molen Polder van Wamel, Dreumel en Alphen maakt bekend: dat de stoommachine met dubbele persbuis, uitgevonden door den Heer Fijnje, den 4 dezer een aanvang maakte om den Polder, groot 1000 bunders en bedekt met drie palmen water, 't welk door hoog buitenwater niet konde worden gelost, leeg te malen, met dat gevolg, dat genoemde Polder reeds op den 10 dezer droog was, en dit nog wel met slechts 2/3 van de kracht der machine.

De palm is een oude lengtemaat die afgeleid is van de handpalm.
Men kende de kleine palm, die ongeveer 3 cm was, en de grote palm, die ongeveer 9,6 cm was.
Toen in 1820 het metriek stelsel werd ingevoerd, werd de palm gelijkgesteld aan 10 cm. In 1869 werden de oude benamingen afgeschaft en werd de naam palm vervangen door de naam decimeter.

Het Nieuws van den dag van donderdag 28 november 1895, 5e blad , bladzijde 17

Het succes was zoodanig dat kort daarna nog twee dergelijke werktuigen, een in  den Bommelerwaard en het andere te Aalst werd opgedragen. Later werden vele verbeteringen aangebracht door den toenmaligen hoofdmachinist, wijlen den Heer  Schmidt die in zijn 25 jarigen loopbaan door genoemden Heer Fijnje en den fabrikant Bögel zeer werd gewaardeerd. Na zijn overlijden werd zijn zoon den 1en December 1870 tot die betrekking aangewezen welke hij dus weldra 25 jaren zal hebben vervuld. Niet alleen in zijne omgeving, maar ook ver daar buiten,staat hij bekend wegens zijn bekwaamheden en uitnemende plichtsvervulling.

Zie latere foto van machinist.

 

Ombouw

Volgens een bestek wat we hebben  is het gemaal omgebouwd en in 14 mrt 1910 opgeleverd. Een nieuwe machine, pomp en stoomketel (L 7,65m en D 1,90m) werd geplaatst. Alles is aangevoerd aan de loswal te Dreumel. De oude machine met pompinrichting is verwijderd en  ook een van de twee ketels. Met de bouw werd gebruik gemaakt van een stoompStoomgemaal FranekerStoomgemaal Franekerompje met stoom van  de overgebleven ketel. De naam van deze machine is nog niet bekend. Wel is vrij zeker bekend dat het een stoommachine was met een horizontaal vliegwiel met  een er onder geplaatste centrifugaalpomp. Dit wordt namelijk verteld door enkele ouderen die het gemaal stiekum wel eens  binnen zijn geweest. De machinekamer was het heiligdom der machinisten  en vrijwel niemand werd daar toegelaten!
 

Een mogelijk voorbeeld van  deze machine is gevonden in het weekblad van De Ingenieur  18 mei 1907. Hierin wordt zulk een stoommachine beschreven voor het gemaal te Franeker.

 

Voormalig Dreumelsch gemaalVoormalig Dreumelsch gemaal

 

 

Het Dreumelsche gemaal had een vierkante schoorsteen.

De machinistenwoning is rechts  te zien en is nog steeds aanwezig.